Pierwsze powieści powstały pod od koniec XIX wieku, a ich autorami byli imigranci z Europy, wyobcowani i zagubieni na nieznanym kulturowo, egzotycznym lądzie, patrzący na Arykę z czysto europejskiej perspektywy. Film „Kopalnie króla Salomona" to ekranizacja powieści Ridera Haagarda z tego właśnie okresu. W 1883 roku pojawiła się też „Afrykańska farma" Olive'a Schreinera.

Na początku XX wieku do głosu dochodzą czarni mieszkańcy RPA, którzy od stuleci tworzyli dzieła literackie, istniejące jedynie jako przekazy ustne. Pierwsi czarni pisarze jak Sol Plaatje, piszący o wywłaszczaniu swych rodaków z ich ziemi, otrzymali wykształcenie od misjonarzy. Szczególnie znaną książką stała się wydana w 1925 powieść Thomasa Mafolo „Chaka". To na jej podstawie nakręcono słynny film i serial o legendarnym przywódcy przywódcy Zulusów.

Lata pięćdziesiąte to twórczość pokolenia kontynuującego nasilający się w pierwszej połowie XX wieku nurt „Literatury oporu" :Alexa La Guma, Alana Patona, Esika Mphahlele, Lioneka Abrahamsa, Miriam Tlale oraz ich następców, między innymi Nadine Gordimer i JM Coetzee, Andre P. Brinka."

Wszyscy troje - jak pisze autor artykułu o literaturze RPA na portalu Afryka.org - opisywali postawy białych liberałów skierowane przeciwko apartheidowi i stosunkom panującym między białymi a czarnymi mieszkańcami RPA."
Rok 1994 i koniec apartheidu
przynosi nowe spojrzenie na rzeczywistość, nową tematykę, nowe wyzwania konflikty i problemy społeczne. Także nowe wątki w literaturze południowoafrykańskich klasyków i twórczość „młodych" - Sello K. Duikera, Damona Galguta, Sindiwe Magony, Ivana Vladislavica, Bachmat aAngora, Zoe Wicoma czy Marlene Van Niekerk.

Źródło: ww.afryka.org

Literatura RPA w naszych zbiorach